Ổ cứng di động, SSD di động hay thẻ nhớ: chọn cái nào cho việc gì
Ba loại thiết bị lưu trữ rời khác nhau ở độ bền khi rơi, tốc độ và giá mỗi GB. Cách chọn theo việc bạn định làm, kèm cách tự kiểm ổ trước khi tin nó.
Toàn9 phút đọc
Ba loại thiết bị này nằm cùng một kệ trong cửa hàng và nhìn thì na ná nhau: đều cắm cáp vào máy, đều hiện ra một ổ đĩa. Nhưng bên trong chúng là ba công nghệ khác nhau, và mỗi loại hỏng theo một kiểu khác nhau. Chọn sai không làm bạn mất tiền ngay — nó làm bạn mất dữ liệu vài năm sau.
Khác nhau ở đâu, nói ngắn
| Loại | Bên trong | Sợ nhất | Việc phù hợp |
|---|---|---|---|
| Ổ cứng di động (HDD) | Đĩa từ quay, đầu đọc cơ | Rơi lúc đang chạy | Sao lưu dung lượng lớn, để yên một chỗ |
| SSD di động | Chip nhớ, không bộ phận chuyển động | Nhiệt và nguồn điện bẩn | Mang theo người, làm việc trực tiếp trên ổ |
| Thẻ nhớ | Chip nhớ, vỏ nhựa mỏng | Mất, gãy, tháo ra lúc đang ghi | Trong máy ảnh, máy quay, thiết bị nhỏ |
Ba câu hỏi quyết định, theo thứ tự
1. Ổ này sẽ nằm yên hay đi theo bạn?
Đây là câu hỏi quan trọng nhất và cũng là câu người ta bỏ qua nhiều nhất. Ổ cứng cơ có một đĩa kim loại quay rất nhanh và một đầu đọc lơ lửng bên trên nó ở khoảng cách cực nhỏ. Rơi lúc đứng yên thì thường không sao; rơi lúc đang quay thì đầu đọc có thể chạm mặt đĩa và cào mất đúng phần dữ liệu ở đó.
SSD không có bộ phận nào chuyển động, nên chuyện đó không tồn tại. Nếu ổ sẽ nằm trong balo cùng với chìa khoá và bình nước, đừng cân nhắc gì thêm — lấy SSD. Nếu ổ sẽ cắm sau máy tính ở nhà và mỗi tháng bật một lần để sao lưu, ổ cơ vẫn hoàn toàn hợp lý và rẻ hơn nhiều cho cùng dung lượng.
2. Bạn chỉ chép vào đó, hay còn làm việc trực tiếp trên đó?
Chép vào rồi để đấy thì tốc độ gần như không quan trọng: chênh lệch chỉ là bạn chờ mười phút hay hai phút, mỗi tháng một lần. Nhưng nếu bạn mở file trực tiếp từ ổ ngoài để dựng video, chỉnh ảnh nặng, hay chạy máy ảo, thì tốc độ đọc ngẫu nhiên là thứ quyết định trải nghiệm — và đây là chỗ ổ cơ thua rất xa, không phải thua một chút.
3. Dung lượng bao nhiêu là đủ?
Cách tính thực dụng: lấy dung lượng dữ liệu bạn đang có nhân hai, rồi làm tròn lên mức bán sẵn gần nhất. Nhân hai không phải để phòng xa mơ hồ — nó có hai lý do cụ thể. Một, dữ liệu ảnh và video tăng đều mỗi năm mà không ai chủ động thêm. Hai, ổ nhớ dạng chip (SSD, thẻ nhớ) khi gần đầy thì chậm đi rõ, vì nó không còn chỗ trống để dồn dữ liệu.
Và nhớ rằng con số in trên vỏ luôn lớn hơn dung lượng bạn thấy trong máy: nhà sản xuất tính 1 GB là một tỉ byte, còn hệ điều hành tính theo lũy thừa của hai. Đó là chênh lệch cách đếm, không phải ai gian.
Cách tự kiểm một ổ mới, trước khi tin nó
Ổ lưu trữ có một đặc điểm khó chịu: nó hỏng im lặng. Bạn chép dữ liệu vào, thấy báo xong, và chỉ phát hiện vấn đề đúng lúc cần lấy ra. Bốn bước dưới đây mất khoảng một buổi tối và đáng làm với mọi ổ mới:
- Chép đầy khoảng một nửa ổ bằng dữ liệu thật mà bạn còn bản gốc ở chỗ khác. Ổ có vấn đề thường lộ ra ở lần ghi lượng lớn đầu tiên, không phải lúc ghi một vài file nhỏ.
- Rút ổ ra, cắm lại, mở thử vài file ở đầu, giữa và cuối đợt chép. Mở được nội dung mới là ghi thành công — nhìn thấy tên file thì chưa.
- So sánh dung lượng đã dùng giữa nguồn và ổ mới. Lệch nhiều nghĩa là có file không chép được, và trình chép thường báo lỗi đó rất nhẹ.
- Nghe tiếng (chỉ với ổ cơ). Tiếng quay đều là bình thường; tiếng lách cách lặp lại theo nhịp thì đem đổi ngay trong thời gian bảo hành, đừng chờ xem nó có tự hết không.
Một điều quan trọng hơn cả việc chọn loại nào
Không loại nào trong ba loại trên là bản sao lưu, nếu nó là bản duy nhất. Cả ba đều hỏng được, và cả ba đều hỏng đúng lúc bạn cần chúng nhất. Nếu bạn đang mua ổ để giữ ảnh gia đình hay hồ sơ công việc, hãy đọc kèm quy tắc 3-2-1 cho người không làm IT — một cái ổ tốt mà chỉ có một bản thì vẫn là một điểm hỏng duy nhất.
Nói gọn lại: mang theo người thì SSD, dung lượng lớn để yên một chỗ thì ổ cơ, và thẻ nhớ thì chỉ nên là chỗ dữ liệu đi qua — chụp xong thì chuyển ra, đừng dùng thẻ làm nơi lưu lâu dài.
